Trang chủ  >  Tản văn

Nhớ sắc tím tháng Ba
Thứ tư, 19/04/2017 | 7:07

Khi hoa xoan nở mới làm mọi chốn mọi nơi bừng lên rạng rỡ. Dù hoa có sẫm màu ngày mưa, nhạt màu ngày nắng, thì lúc nào sắc tím của nó vẫn như ngàn vạn ngôi sao treo cao, trải rộng xóm làng.

Ngày trước làng tôi trồng nhiều xoan lắm. Nhà ít cũng có năm bẩy cây. Nhà nhiều cả vườn cả bãi. Nó như của để dành. Xoan trồng khoảng chục năm là chặt được. Ngâm ao thêm vài năm nữa bền chẳng kém lim rừng. Xoan dễ trồng, mau lớn, không sâu bệnh. Cây tỏa trăm cành vạn lá, lớp lớp ken dầy. Cây xoan vô cùng hữu ích. Từ cái lá ủ phân xanh, rấm chín các loại quả, thân cây được làm cửa dựng nhà. Cành cây được đốt lấy than nướng cái bánh đa chợ quê. Cây xoan tạo nên cái hồn, cái vía của làng tôi.

Sứ giả ngày Tết là hoa mai, hoa đào. Sứ giả của mùa xuân với làng tôi là sắc tím hoa xoan. Nói như thế chả biết có chủ quan không. Nhưng quả thực, khi hoa xoan nở mới làm mọi chốn mọi nơi bừng lên rạng rỡ. Dù hoa có sẫm màu ngày mưa, nhạt màu ngày nắng, thì lúc nào sắc tím của nó vẫn như ngàn vạn ngôi sao treo cao, trải rộng xóm làng. Hoa vương trên tóc. Hoa đậu trên vai. Người làng tôi quả quyết hoa xoan có vẻ đẹp quê mùa chân thật. Hoa xoan là dải lụa tím trên nền xanh tươi của lá. Màu xanh là sức sống. Màu tím là thủy chung. Như người làng tôi. 

Cuối mùa đông xoan vẫn trụi cành nhẵn lá. Như mớ chân gà chổng ngược. Ấy thế mà khi tiết trời sang xuân, chỉ sau vài đêm, cây như được khoác áo mới. Lũ trẻ làng tôi reo lên: "Xoan trổ bông". Và say đắm ngắm những cái nụ hoa màu trắng ngà. Lá lên nhanh. Hoa trổ nhanh. Sớm mai đã thấy sắc tím hoa xoan phủ kín vòm xanh. Hoa nở từng chùm mảnh mai yểu điệu, đong đưa trước gió. Đẹp vậy mà có vùng lại gọi là sầu đâu (lá bàng tai trâu, sầu đâu chân chó). Nghe buồn quá. Tôi nhớ như in những mùa hoa xoan của tuổi ấu thơ. Những bông hoa năm cánh được xâu chuỗi vào nhau thành những vòng lớn. Đội thắng trong một trận túc cầu, trong một cuộc nhảy dây, được trân trọng trao thưởng vòng hoa ấy. Vòng nguyệt quế của tuổi thơ chúng tôi. Chỉ có ngần ấy thôi mà chúng tôi chơi quên giờ quên giấc. Cuối chiều thể nào cũng có đứa bị ông bố bà mẹ dữ đòn quất cho những trận quắn mông. Nhưng hôm sau, đâu hoàn đấy. Đứa khác chơi mà mình phải ngồi nhà chịu sao thấu. Roi thì roi. Ở cái tuổi ấy đâu có ngán sợ. Mùi hoa xoan thơm nồng nàn ngào ngạt. Ngước mắt lên, một không gian chói ngời sắc tím. Bầu trời cũng tím như nghiêng xuống. Hương hoa xoan tràn ngập căn nhà, quện trong hương lúa hương đồng. Ăn vội củ khoai lang buổi sáng để đi học như nuốt cả hương hoa xoan.

"Hoa xoan quê mình đẹp nhất". Không phải người làng tôi thiên vị. Mà bởi đã chịu quá nhiều vất vả nên cái gì họ tạo lập được bằng sức lao động đều quý, đều trân trọng. Khi mùa xuân đến, khi sắc tím hoa xoan phủ kín xóm làng, lòng người quê tôi lại ngân lên tình yêu mảnh đất tổ tiên đã tạo dựng. Hoa cứ trông nhau mà nở, mà đua tài đua sắc. Hết đợt này đến đợt khác. Dường như hoa vắt kiệt sức mình dâng hiến cho đời. Khi nồng nàn da diết. Lúc man mác bâng khuâng.

Giờ thì cái thuở vàng son của cây xoan, của hoa xoan không còn nữa. Sắt thép, bê tông đã thay thế cho gỗ xoan. Phân bón hóa học đã thay thế cho phân xanh. Hóa chất đã đè bẹp lối rấm hoa quả truyền thống. Vẫn còn vài nhà trồng xoan. Nhưng chỉ là sự níu kéo. Mỗi thời có cách nhìn riêng. Xin đừng trách. Chỉ có cánh già là ráng giữ. Khi xuân về, trong góc tâm hồn, họ lại nhớ về một thời, về một loại cây. Chả biết còn giữ được bao lâu nữa?

Làng quê yêu dấu của tôi ơi. Tiếng trống hội mùa xuân đã vang lên tưng bừng rộn rã. Sao không thấy sắc tím hoa xoan?
 

 NGUYỄN SỸ ĐOÀN

Thống kê truy cập

Số người online : 89

Số lượt truy cập : 12471354