Trang chủ  >  Nghiên cứu - Trao đổi

Rửa giao dịch
Thứ sáu, 30/11/2018 | 8:08

Công tác phòng, chống rửa tiền cũng đòi hỏi người quản lý, giám sát, điều tra am hiểu hơn về công nghệ cao và sự hợp tác giữa cơ quan quản lý tiền tệ và viễn thông, dịch vụ số, thương mại điện tử.

Tại phiên tòa xử vụ án đánh bạc nghìn tỷ qua mạng, RikVip, nhiều người chú ý đến vai trò của những chiếc “thẻ cào, xu ảo”. Chúng như những bình xăng tiếp nhiên liệu vận hành một đường dây đánh bạc quy mô. Nhiều người cho rằng những chiếc thẻ cào, xu ảo không được định danh và thiếu sự quản lý chặt chẽ là mấu chốt.

Nhìn rộng hơn, gốc gác của câu chuyện nằm ở chỗ: các giao dịch để đánh bài và nhận tiền phi pháp đã được ngụy trang bằng các giao dịch mua và bán thẻ cào viễn thông hợp pháp ở mọi nơi. Người dùng nạp mã số vào hệ thống thành xu ảo. Xu ảo dùng để làm được nhiều việc tại các "cổng giao dịch" trên môi trường Internet. Hiện tượng này được nhận diện tại Việt Nam chưa lâu nhưng trên thế giới, người ta gọi những hiện tượng cùng bản chất và đã được theo dõi nhiều năm với thuật ngữ "rửa giao dịch".

"Rửa giao dịch" là hoạt động khi một chủ thể thực hiện các giao dịch thanh toán thẻ dưới danh nghĩa một chủ thể khác, theo định nghĩa của tổ chức thẻ quốc tế MasterCard.

Tôi được nghe về nhiều cảnh ngộ. Họ đa số còn trẻ, dành nhiều thơi gian trên mạng và bằng cách nào đó, đã và đang tham gia các "game ảo, tiền thật". Một người quen khác cho biết, nó gây nghiện hơn cả ma túy. Chính vì thế, nhiều sinh viên bỏ học, đứt gánh sự nghiệp, nhiều gia đình ly tan, người thân quen cắt đứt quan hệ do tranh chấp bởi vay nợ lẫn nhau, công chức vì nợ nần đồng nghiệp phải lẩn tránh cơ quan, sống ẩn dật chờ cơ may bình yên trở lại.

Bạn tôi gọi điện, kể đang đi trốn nợ vì game bài trực tuyến. Anh chơi "để giết thời gian rảnh rỗi và cũng thấy hay hay, coi như giải trí". Cho tới khi nợ nần bắt đầu chồng lên. Anh vay nóng, vay tín dụng đen, bán đi số vàng để dành, cả chiếc xe hơi đang đi và thế chấp căn nhà đang ở với vợ con.

Hàng chục triệu người đã có thể dấn thân vào các giao dịch phi pháp này nhờ vào sự dễ dàng của nó.

Rửa giao dịch là hành vi núp dưới giao dịch hợp pháp để thanh toán cho giao dịch phi pháp. Các giao dịch ngụy trang có thể được thực hiện bằng việc mua hàng online, mua thẻ trả trước, thậm chí là mua bán hàng hóa, dịch vụ thiết yếu thông thường. Phương thức thanh toán cũng được thực hiện thông qua nhiều cách như dùng thẻ tín dụng, các loại tiền mã hóa, ví điện tử. Đặc biệt là giao dịch này phục vụ các cá nhân ẩn danh.

các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian thường khó có điều kiện kiểm tra nguồn gốc thực sự của tất cả các giao dịch do số lượng và quy mô giao dịch ngày càng gia tăng. Thay vào đó, họ chỉ có thể kiểm tra điều kiện, năng lực và tính pháp lý của các chủ thể đăng ký giao dịch, bỏ qua hoặc không kiểm soát hết các chủ thể ẩn danh chính là nơi các đối tượng tội phạm núp phía sau. Các cơ quan quản lý vẫn chưa có công cụ hiệu quả để phát hiện, theo dõi các chủ thể giao dịch ẩn danh và hoạt động phòng chống rửa tiền truyền thống vẫn chủ yếu tập trung vào các giao dịch có quy mô lớn trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm...

Do đó, các hành vi rửa giao dịch vẫn đang diễn ra hàng ngày, ngay trước mặt chúng ta và cả cơ quan quản lý. Có thể nói "rửa giao dịch" là một dạng mới của hành vi rửa tiền hoặc thực hiện các giao dịch phi pháp nhưng được thực hiện dễ dàng hơn, nhanh hơn, quy mô lớn hơn và dễ dàng ngụy trang hơn.

Với vụ án RikVip, thẻ cào, xu ảo đã được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau như thanh toán dịch vụ số, mua game bài, chuyển tiền vào ví điện tử dưới dạng tiền mã hóa (xu ảo) để đánh bạc. Tất cả các giao dịch này cũng đã được thực hiện ẩn danh. Vì vậy, cơ quan quản lý đã gần như không thể theo dõi, giám sát và kiểm soát. Điều này đã được thể hiện qua những câu trả lời, sự lúng túng của các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà mạng khi thẩm vấn trước Tòa.

Yêu cầu về việc xác định một cơ quản lý chịu trách nhiệm chính trong ngăn chặn hành vi rửa giao dịch tại Việt Nam đã rất rõ ràng qua vụ việc. Nó càng trở nên bức thiết hơn khi Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường còn nhiều lỗ hổng trong kiểm soát hành vi rửa giao dịch.

tôi không cổ súy cho việc cấm hoàn toàn lưu hành thẻ cào bởi rõ ràng, với vai trò được sinh ra, nó là một công cụ tiện lợi cho người dân, người tiêu dùng khi cần thanh toán các dịch vụ viễn thông. Thay vào đó, chúng ta có thể giới hạn mục đích dùng thẻ cào, có thể chỉ cho phép nó thanh toán các dịch vụ nội dung số, giới hạn số tiền tối đa được thanh toán bằng thẻ cào mỗi ngày cho một cá thể. Việc này sẽ dễ dàng hơn sau khi một cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh cá nhân điện tử được xây dựng, như nhiều nước đã làm.

Công tác phòng, chống rửa tiền cũng đòi hỏi người quản lý, giám sát, điều tra am hiểu hơn về công nghệ cao và sự hợp tác giữa cơ quan quản lý tiền tệ và viễn thông, dịch vụ số, thương mại điện tử. Khung pháp lý chi tiết cho các hoạt động giao dịch số cũng là một đòi hỏi thức thời.

CẤN VĂN LỰC

Thống kê truy cập

Số người online : 147

Số lượt truy cập : 16529884